Wet van 29 oktober 20255 tot uitvoering van Verordening (EU) 2023/2854 van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2023 betreffende geharmoniseerde regels inzake eerlijke toegang tot en eerlijk gebruik van data en tot wijziging van Verordening (EU) 2017/2394 en Richtlijn (EU) 2020/1828 (Dataverordening) (Uitvoeringswet dataverordening) [KetenID WGK014687]

De EU Dataverordening is onderdeel van de Europese digitaliseringsstrategie en vormt samen met de GDPR het nieuwe juridische kader voor dataverwerking. Waar GDPR zich richt op persoonsgegevens, gaat deze verordening over alle soorten data en de eerlijke verdeling daarvan tussen bedrijven. Dit betekent dat grote techbedrijven hun data eerlijker moeten delen met kleinere partijen, maar ook dat jij als MKB-ondernemer nieuwe rechten krijgt op data die anderen over jou verzamelen.

De verordening introduceert het concept van 'data altruïsme' en regelt wanneer bedrijven verplicht zijn om toegang te geven tot hun data. Voor jou als MKB-ondernemer betekent dit enerzijds nieuwe mogelijkheden om toegang te krijgen tot waardevolle data van grotere spelers in je keten. Anderzijds krijg je ook nieuwe verplichtingen als je zelf data verzamelt en verwerkt. Je moet transparanter worden over welke data je hebt en onder welke omstandigheden je deze deelt.

De Nederlandse uitvoeringswet zal bepalen hoe deze Europese regels precies worden toegepast in Nederland. Dit betreft onder andere de aanwijzing van bevoegde autoriteiten, de hoogte van boetes en specifieke procedures. Als ondernemer loop je het risico op aanzienlijke boetes als je niet voldoet aan de nieuwe transparantie- en toegangseisen. Tegelijkertijd biedt de wet kansen om beter gebruik te maken van data in je sector.

Het is cruciaal dat je nu al begint met het inventariseren van je datastromen en het begrijpen van je positie in de dataketen. Bedrijven die zich goed voorbereiden kunnen concurrentievoordeel behalen door slimmer gebruik van data, terwijl bedrijven die achterblijven risico's lopen op compliance-problemen en gemiste kansen.

De verordening heeft vooral impact als je data verzamelt van klanten of leveranciers, als je afhankelijk bent van data van grote techplatforms, of als je zelf een belangrijke rol speelt in een datasysteem binnen je sector. Ook als je gebruik maakt van IoT-apparaten, online platforms of data-analyse tools, kan deze wetgeving gevolgen hebben voor je bedrijfsvoering.